Todra kloof
- On 25 jan, 2026
- By Michelle

We vertrekken met slecht weer uit Skoura en zullen deze palmentuin op de terugweg gaan bekijken, als het weer verbetert. Het waait en het begint zelfs te sneeuwen als we onderweg zijn naar de Todra kloof. Dit jaar is er heel veel sneeuw gevallen, niet alleen de Hoge Atlas is prachtig wit, ook de Anti Atlas, de Zuidelijke bergrug, heeft nu besneeuwde toppen. We stijgen van ruim 700 naar 1000 meter, vanavond gaat de kachel aan en slapen we weer met een wollen muts op onder twee dekbedden.
Als we wakker worden is de hemel strakblauw en schijnt de zon. Fantastisch weer voor een rit door de rode kloof die ik me nog goed herinner van de reis die we 30 jaar geleden in Marokko maakten. We hadden in Marrakesh een Renault 4 gehuurd. De dame van het verhuurbedrijf luisterde naar ons reisplan en zei dat we een 4×4 nodig zouden hebben maar dat het ook met “the scorpion of the desert” zou lukken. Toch oogstten we destijds verbazing toen we het begin van de kloof bereikten. Er was namelijk nog geen weg, slechts een grind en steenpad, soms nauwelijks breder dan 1 auto. en we moesten een riviertje oversteken om het hotel te bereiken dat er nu nog steeds staat. Er reden oude Peugeot-taxi’s, maar er waren nauwelijks toeristen. Overmoedig en met veel te weinig water zijn we toen gaan wandelen naar Tamtattouchte, een klein van de wereld afgesneden bergdorp dat 16 kilometer verderop aan de rand van de Todra vallei ligt op 1100 meter hoogte. Het pad was lang en kronkelig, langs rotsen en smalle rivierbeddingen. Wat was ik blij toen we uitgeput en dorstig het dorp bereikten. Er waren nog geen toeristische voorzieningen in het dorp, slechts af en toe kreeg het dorp bezoek van verdwaalde backpackers zoals wij. Men leefde er van kleinschalige landbouw, had wat geiten en schapen. We kregen iets te eten en thee van een vriendelijke bewoner en moesten toen weer snel aan de terugweg beginnen om voor het donker uit de kloof te zijn.
Het leven van de dorpsbewoners moet enorm veranderd zijn, sinds er in een asfaltweg is aangelegd die vanaf Tinghir door de kloof de rivierbedding volgt naar Tamttatouchte . Het asfalt maakt onze rit een stuk eenvoudiger. Aan het einde van de kloof, bij de Todra- vallei is nog niet zo heel erg lang geleden een stuwdam gebouwd, waardoor een flink stuwmeer is ontstaan. Men vangt er het water op van de bergen en beschermt zo de vallei tegen overstromingen. De boeren kunnen nu door middel van irrigatie ook in droge perioden, regelmatiger water krijgen, wat de opbrengst van hun graan, groenten en dadels heeft verbeterd. De kloof is nog net zo indrukwekkend als toen, nu met sneeuw aan de schaduwzijde op de rode rotsen, al voelde het toen wat dramatischer en ruiger.







