Taliouine

On 23 jan, 2026
By Michelle

We volgen de route vanaf Sidi Kaouki eerst langs een open ruige kust, met loslopende dromedarissen en later door het binnenland. Van de winderige kust met brede zandstranden verandert het landschap in golvende heuvels met heel veel Arganbomen, stenen muurtjes en kleine akkertjes. Langs de weg zitten mannen onder een geïmproviseerd tentje. Met wilde armgebaren bieden zij iedere voorbijganger hun Amlou of Arganolie aan. De kleine Berber- gehuchtjes met huizen van leem gaan op in het landschap. Ik zie herders met hun kudde knabbelende geiten en oude mannen hobbelend op hun volgepakte ezel door de velden gaan. Het leven is traag en heel lokaal hier. Het licht in de valleien is stoffig en zacht.

We passeren Smimou, waar het marktdag is. Uitstappen in zo’n niks aan de hand plaatsje is geweldig. Met een glaasje muntthee op een ’terrasje” langs de hoofdweg zitten we op de eerste rang om het dagelijkse leven en de activiteiten op de markt rustig te kunnen bekijken. Heel veel wollen Djellaba's met een puntmuts kuieren voorbij. Ze zijn lekker warm, ademend en waterafstotend en dus heel praktisch in dit ruige klimaat.

De weg gaat meer slingeren, hellingen komen dichterbij , heuvels worden ronder. Er komt meer bebouwing met grotere dorpen en een bredere rechte weg. We passeren bananenplantages en dadelpalmen en klimmen en dalen via een slingerweg door een open stenig landschap met vetplanten tot we de kust weer bereiken. Onderweg drinken we koffie bij zo'n leuk koffie-renaultje. De eigenaar ziet eruit als een viking maar blijkt toch van Marokkaanse komaf. Hij vertelt dat er meer "Gingers" (blonde Marokkanen) zijn in de hoge Atlas.

Wij gaan de Atlantische kust verlaten en trekken het binnenland in. Na een korte tussenstop in nat en grauw Taroudant waar we de enorme souk afstruinen op zoek naar de babyzachte leren slofjes die we een jaar eerder in Tafraoute vonden, gaat de route richting Taliouine. We willen er de oeroude bijzondere kasba gaan bezoeken voordat hij helemaal is ingestort.

Het landschap is bij Taroudant nog vlak en open met palmbomen en sinaasappelplantages. Langzamerhand verandert een groene geïrrigeerde oase in droge stenige akkers en verschijnen er heuvels aan de horizon. We naderen de Anti Atlas, het landschap wordt ruiger, de weg begint te stijgen, heuvels worden bergen en kleuren verschuiven naar oker, roodbruin en grijs. We rijden door droge valleien, met steenachtige hellingen met terrassen en hier en daar Arganbomen, kale amandelbomen en wat lage struiken.

Taliouine ligt in een brede stille droge vallei op een hoogte van ongeveer 900 tot 1000 meter met huizen die dezelfde kleur hebben als de roest-rode bergen erachter. Alles is er functioneel en puur. Wij zoeken op Google maps de oude kasba, verlaten het asfalt, kronkelen over een stenig pad achter oude huizen, doorkruisen een rivierbedding die nu onder water staat en klimmen voorzichtig over een steenmassa tot we weer asfalt vinden en achter het oude fort parkeren. Later ontdekken we dat we veel eenvoudiger over glad asfalt de kasba hadden kunnen bereiken maar hé waarom gemakkelijk als je ook moeilijk kunt doen?

De oude kasba ligt op een kleine heuvel met uitzicht over nu kale saffraanvelden en verspreide Arganbomen. Het gebouw van 2 verdiepingen hoog met torentjes op de hoeken houdt zichzelf met moeite overeind. De dikke lemen muren zijn gedeeltelijk vervallen en hebben flinke scheuren en de binnenplaats is al grotendeels ingestort. De deuren zijn afgegrendeld, geiten en kippen hebben er nu hun onderdak gevonden. Aan de voorkant van het fort is een gedeelte gerestaureerd en verbouwd tot een guesthouse. Helaas is het gesloten. Toch zijn er nog pilaren, geschilderde bogen en wat reliëfs bovenaan de muren zichtbaar.

We maken een rondje om het oude fort waar bewoners in bouwvallige woninkjes leven. Sommigen zijn optimistisch aan een soort verbouwing begonnen, terwijl alles om hen heen scheurt, afbrokkelt en verkruimelt. Er komt net een hele oude dame ondersteund door een andere vrouw op leeftijd, moeizaam voetje voor voetje een trap af. Zou ze in deze lemen ruïne toch bij iemand op bezoek zijn geweest? Wij klimmen de trap op en zien een vrouw zitten op een kruk bij een deur in de oude muur. Het blijkt de hamam te zijn, het badhuis voor de bewoners van de oude kasba. Het is onvoorstelbaar hoe de mensen in dit oeroude deel van de stad Taliouine overleven. Hier neem je het leven zoals het komt, tel je je zegeningen en zorg je voor elkaar.

De stad Taliouine is de hub van de saffraanteelt. Hier komt ongeveer 90-95% van de Marokkaanse saffraan vandaan. De omgeving, de stenige goed drainerende akkertjes op de hellingen, met koude vochtige winters en droge hete zomers, is uitermate geschikt voor de groei van krokussen. Nu is er niet veel te zien, de bollen, met de hand uitgezet in rijen ondiepe voren, bloeien in de herfst en worden van half oktober tot begin november geoogst. In twee tot drie weken worden de bloemen heel vroeg in de ochtend (voor de zon ze opent) geplukt en worden met de hand de drie rode stampers eruit gehaald. Deze worden traditioneel vaak binnenshuis te drogen gelegd en later verpakt en verhandeld. Het moet een feest zijn om de lichtpaars bloeiende velden in de herfst te zien tegen de roodgloeiende bergen in de namiddagzon. Nu is het guur en zijn de akkertjes kaal. Toch heeft dit landschap ook in de winter een eigen ruwe schoonheid waar ik erg van houd.